Maaş En Geç Ne Zaman Ödenir Maaşı Geciken Çalışanın Hakları Nelerdir

Çalışanların en temel haklarından biri ücretlerinin zamanında ve eksiksiz ödenmesidir. Ancak özellikle ödeme günü geçtiğinde “maaş en geç ne zaman ödenir”, “işveren maaşı kaç gün geciktirebilir” ve “maaş yatmazsa çalışan ne yapabilir” gibi sorular sıkça gündeme gelir. 4857 sayılı İş Kanunu'na göre işçi ücreti en geç ayda bir ödenir ve iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle ödeme aralığı bir haftaya kadar indirilebilir.

Maaşın ödeme günü iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi veya işyerindeki düzenli uygulama ile belirlenebilir. Örneğin işletmede ücretlerin her ayın 5'inde ödenmesi kararlaştırılmışsa ödeme günü ayın 5'idir. İşveren açısından “20 gün daha bekleme hakkı” bulunmaz. Kanundaki 20 günlük süre, ücret ödeme gününden itibaren mücbir bir neden dışında ödeme yapılmadığında çalışanın iş görmekten kaçınabilmesiyle ilgilidir. Basit İK, işletmelerin personel, çalışma ve insan kaynakları kayıtlarını daha düzenli yönetmesine yardımcı olurken ücret ve personel süreçlerinin de doğru çalışan kayıtları üzerinden takip edilmesini kolaylaştırır.

Maaş En Geç Ne Zaman Ödenir?

4857 sayılı İş Kanunu'nun 32. maddesine göre ücret en geç ayda bir ödenir.

Bu düzenleme her işletmenin maaşı ayın belirli bir gününde, örneğin mutlaka ayın 1'inde veya 5'inde ödemesi gerektiği anlamına gelmez.

Ödeme günü;

• iş sözleşmesinde,
• toplu iş sözleşmesinde,
• işyerindeki yerleşik uygulamada

belirlenebilir.

Örneğin iş sözleşmesinde:

“Ücret her ayın 5. günü ödenir.”

şeklinde bir düzenleme varsa çalışanın ücreti bu tarihte ödenmelidir.

Başka bir işletmede maaş günü ayın 1'i veya 10'u olabilir.

Önemli olan ücret ödeme döneminin bir ayı aşmaması ve kararlaştırılan ödeme gününe uyulmasıdır.

İşveren Maaşı 20 Gün Geç Ödeyebilir mi?

Hayır.

Bu konu sık yanlış anlaşılır.

İş Kanunu'nda yer alan 20 günlük süre, işverenin maaşı ödeme günü geçtikten sonra 20 gün daha yasal olarak bekletebileceği anlamına gelmez.

Maaş ödeme gününde ödenmelidir.

Örneğin sözleşmede maaş günü ayın 5'i olarak belirlenmişse ücretin 5'inde ödenmesi gerekir.

Kanundaki 20 günlük düzenleme ise ücret ödeme gününden itibaren mücbir bir neden dışında ödeme yapılmadığında çalışanın iş görmekten kaçınma hakkıyla ilgilidir.

Dolayısıyla:

“Kanunen maaşı 20 gün geç yatırabilirim.”

şeklindeki yaklaşım doğru değildir.

Maaş Bir Gün Gecikirse Ne Olur?

Kararlaştırılmış ücret ödeme günü geçmişse ücret artık zamanında ödenmemiş demektir.

İş Kanunu'nun 34. maddesine göre gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz gündeme gelir.

Ancak çalışanın iş görmekten kaçınabilmesi için ayrıca kanundaki 20 günlük şartın gerçekleşmesi gerekir.

Bu iki konuyu birbirinden ayırmak önemlidir:

Ödeme günü: İşverenin maaşı ödemesi gereken tarih.

20 günlük süre: Şartları oluştuğunda çalışanın iş görmekten kaçınma hakkının gündeme geldiği süre.

Bu nedenle bir günlük gecikme “maaş hukuka uygun şekilde ödenmiştir” anlamına gelmez.

Maaş 20 Gün Ödenmezse Çalışan Ne Yapabilir?

4857 sayılı İş Kanunu'nun 34. maddesine göre ücreti ödeme gününden itibaren 20 gün içerisinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen çalışan, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir.

Örneğin maaş ödeme günü 5 Kasım ise ve ücret mücbir bir neden bulunmaksızın 20 günlük sürede halen ödenmemişse Kanun'daki şartlar kapsamında çalışanın iş görmekten kaçınma hakkı gündeme gelebilir.

Buradaki hak:

“İşe artık hiçbir şekilde gitmiyorum.”

şeklinde gelişigüzel uygulanacak bir devamsızlık hakkı olarak görülmemelidir.

Çalışanın ücretin ödenmemesi nedeniyle iş görmekten kaçındığını açık şekilde kayıt altına alması ileride ortaya çıkabilecek uyuşmazlıklar açısından önemlidir.

Maaşı Ödenmediği İçin Çalışmayan İşçi İşten Çıkarılabilir mi?

İş Kanunu bu konuda çalışanı koruyan açık bir düzenleme içerir.

Ücretinin gününde ödenmemesi nedeniyle Kanun'daki şartlar kapsamında iş görmekten kaçınan çalışanların bu nedenle:

• iş sözleşmeleri feshedilemez,
• yerlerine yeni çalışan alınamaz,
• yaptıkları işler başka çalışanlara yaptırılamaz.

Çalışanların kişisel kararlarıyla bu hakkı kullanmalarının sayısal olarak toplu hale gelmesi de grev olarak değerlendirilmez.

Bu nedenle kanuni şartları oluşmuş iş görmekten kaçınma hali normal mazeretsiz devamsızlıkla aynı değildir.

Maaşı Geciken İşçi Faiz İsteyebilir mi?

Evet.

4857 sayılı İş Kanunu'na göre gününde ödenmeyen ücretlere mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.

Bu nedenle maaşın geç ödenmesi yalnızca ödeme tarihinin birkaç gün ileri kaydırılması şeklinde değerlendirilmez.

Çalışanın ücret alacağı zamanında ödenmediğinde faiz hakkı da gündeme gelebilir.

Özellikle uzun süreli ücret gecikmelerinde ana ücret alacağıyla birlikte faiz talebi önem kazanabilir.

Maaşı Ödenmeyen İşçi Haklı Nedenle İşten Ayrılabilir mi?

Ücretin işveren tarafından kanuna veya sözleşme şartlarına uygun şekilde hesaplanmaması veya ödenmemesi, İş Kanunu kapsamında çalışanın haklı nedenle fesih hakkını gündeme getirebilir.

Bu durum normal istifadan farklıdır.

Örneğin çalışan:

“Artık burada çalışmak istemiyorum.”

diyerek kendi isteğiyle ayrıldığında normal istifa söz konusu olabilir.

Ancak ücretlerin sürekli veya ciddi biçimde ödenmemesi nedeniyle İş Kanunu'ndaki haklı fesih şartlarına dayanılması farklı bir hukuki durumdur.

Bu nedenle maaş sorunu nedeniyle ayrılmayı düşünen çalışanın standart:

“Şahsi nedenlerle istifa ediyorum.”

şeklinde bir dilekçe kullanması gerçek ayrılma nedeni ile çelişebilir.

Özellikle ücret, kıdem tazminatı veya başka işçilik alacağı uyuşmazlığı beklenen durumlarda fesih metninin doğru hazırlanması önemlidir.

20 Gün Beklemeden Haklı Fesih Yapılabilir mi?

20 günlük süre ile haklı fesih hakkı birbirine karıştırılmamalıdır.

20 günlük süre İş Kanunu'nun 34. maddesinde düzenlenen iş görmekten kaçınma hakkıyla ilgilidir.

Ücretin kanuna veya sözleşmeye uygun şekilde ödenmemesine bağlı haklı fesih ise İş Kanunu'nun 24. maddesinde ayrıca düzenlenmiştir.

Dolayısıyla:

“İşçi haklı fesih yapabilmek için her durumda mutlaka 20 gün beklemek zorundadır.”

şeklinde genel bir sonuç çıkarılması doğru değildir.

Somut olayda ücretin ne kadar geciktiği, gecikmenin niteliği, tekrarlanıp tekrarlanmadığı ve sözleşme şartları birlikte değerlendirilmelidir.

Maaş Her Ay Aynı Gün Mü Ödenmeli?

Ücret ödeme gününün açık olması hem çalışan hem işveren açısından önemlidir.

İş sözleşmesinde her ayın belirli bir günü maaş günü olarak kararlaştırılmışsa işverenin buna uygun hareket etmesi gerekir.

Örneğin işyerinde yıllardır maaşlar her ayın 5'inde düzenli olarak ödeniyorsa bu uygulamanın sürekli olarak ayın 15'ine veya 20'sine kaydırılması çalışan açısından belirsizlik oluşturabilir.

Ücret, çalışma ilişkisinin en temel unsurlarından biridir.

Bu nedenle işletmeler ödeme dönemlerini açık şekilde belirlemeli ve mümkün olduğunca sabit bir ücret ödeme düzeni kullanmalıdır.

Maaş Ödeme Tarihi Sözleşmede Yazmıyorsa Ne Olur?

İş sözleşmesinde tam bir maaş günü belirtilmemiş olabilir.

Bu durumda İş Kanunu'nun:

“Ücret en geç ayda bir ödenir.”

kuralı önem kazanır.

Ayrıca işyerinde uzun süredir uygulanan düzenli ücret ödeme tarihi de çalışma ilişkisi açısından dikkate alınabilir.

Örneğin şirket çalışanlarına her ay düzenli olarak ayın 5'inde ödeme yapıyorsa bu ödeme düzeni personel açısından yerleşik hale gelebilir.

İşverenin ücret dönemlerini belirsiz ve sürekli değişken hale getirmemesi gerekir.

Maaş İki Ayda Bir Ödenebilir mi?

Hayır.

İş Kanunu'na göre ücret en geç ayda bir ödenir.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da iki ay boyunca ücret ödenmemesinin yasal olmadığını açık şekilde belirtmektedir.

İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle ücret ödeme süresi daha kısa hale getirilebilir.

Örneğin:

• haftalık,
• iki haftalık,
• aylık

ödeme düzenleri oluşturulabilir.

Ancak ödeme süresi bir haftadan daha kısa olacak şekilde düzenlenmez ve bir aydan uzun bir ücret ödeme periyodu oluşturulamaz.

Maaş Elden Ödenebilir mi?

Ücretlerin banka aracılığıyla ödenmesine ilişkin ayrıca düzenlemeler bulunur.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın güncel açıklamasına göre İş Kanunu kapsamındaki işverenlerin Türkiye genelinde çalıştırdığı işçi sayısı en az 5 ise, o ay içerisinde çalışanlara yapılacak ücret, prim, ikramiye ve benzeri ödemelerin yasal kesintiler sonrasındaki net tutarının banka aracılığıyla ödenmesi gerekir.

Bu nedenle çalışan sayısı ilgili sınırı karşılayan işyerlerinde:

“Parayı elden verdim.”

şeklindeki uygulama banka ödeme yükümlülüğünün yerine geçtiği anlamına gelmez.

Maaş Ödemesinde Bordro Yeterli mi?

Hayır.

Bordro hazırlanması ücretin gerçekten ödendiğini tek başına göstermeyebilir.

İşverenin ücret ödeme kayıtlarının da bulunması önemlidir.

Ayrıca İş Kanunu'nun 37. maddesine göre işveren, çalışanına ücret hesabını gösteren bir ücret hesap pusulası vermek zorundadır.

Bu pusulada;

• ücret döneminin,
• fazla çalışma gibi ek ödemelerin,
• kesintilerin,
• ödenecek ücretin

açık şekilde görülebilmesi gerekir.

İşveren Maaşın Bir Kısmını Öderse Ne Olur?

Ücretin yalnızca bir bölümünün ödenmesi, kalan ücret alacağının ortadan kalktığı anlamına gelmez.

Örneğin çalışanın net 40.000 TL ücret alacağı bulunmasına rağmen yalnızca 25.000 TL ödeme yapılmışsa kalan 15.000 TL ücret alacağı devam eder.

Eksik ücret ödemesinin sürekli hale gelmesi veya ücretin sözleşmeye uygun hesaplanmaması da çalışanın yasal haklarını gündeme getirebilir.

Bu nedenle İK ve bordro ekiplerinin;

• temel ücret,
• fazla mesai,
• prim,
• kesintiler,
• izin ve devam kayıtları

arasındaki bağlantıyı doğru kurması önemlidir.

Fazla Mesai Ücreti Geç Ödenirse Ne Olur?

Fazla çalışma ücretleri de işçilik alacağı niteliğindedir.

Çalışanın hak kazandığı fazla çalışma kayıtlarının doğru puantaj ve bordro dönemine yansıtılması gerekir.

Örneğin çalışan ay içerisinde 10 saat fazla mesai yapmış ancak bu çalışma bordroya hiç işlenmemişse yalnızca normal maaşın yatırılmış olması tüm ücret alacaklarının ödendiği anlamına gelmeyebilir.

Bu nedenle işletmelerin mesai kayıtlarını yalnızca yöneticilerin kişisel notlarında tutması sağlıklı değildir.

Basit İK gibi personel yönetim sistemlerinde fazla mesai hareketlerinin çalışan kayıtlarıyla bağlantılı tutulması aylık kontrolleri kolaylaştırır.

Maaş Ödenmezse İşçi Nereye Başvurabilir?

Ücretini alamayan çalışan öncelikle işveren veya insan kaynakları departmanıyla yazılı iletişime geçebilir.

Sorun çözülemiyorsa uyuşmazlığın niteliğine göre;

• arabuluculuk,
• iş mahkemesi,
• ilgili kamu kurumlarına başvuru

gibi yollar gündeme gelebilir.

İşçi alacakları ve tazminat taleplerinde dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk hükümleri uygulanabilmektedir.

Çalışanın ücretini alamadığını gösteren;

• banka kayıtları,
• bordrolar,
• iş sözleşmesi,
• ücret pusulaları,
• yazışmalar

gibi belgeleri saklaması faydalıdır.

Maaş Alacağı İçin Zamanaşımı Kaç Yıl?

4857 sayılı İş Kanunu'na göre ücret alacaklarında zamanaşımı süresi 5 yıldır.

Bu nedenle geçmiş ücret alacaklarının sınırsız süreyle talep edilebileceği düşünülmemelidir.

Çalışan;

• eksik ödenen maaş,
• ödenmeyen ücret,
• ücret niteliğindeki bazı alacaklar

konusunda uzun süre beklediğinde zamanaşımı sorunu ortaya çıkabilir.

Bu nedenle ücret uyuşmazlıklarında tarihler dikkatli takip edilmelidir.

İşten Çıkarken Son Maaş Ne Zaman Ödenir?

İş Kanunu'nun 32. maddesine göre iş sözleşmesi sona erdiğinde çalışanın:

• ücreti,
• sözleşmeden doğan para ile ölçülebilir hakları,
• Kanundan doğan para ile ölçülebilir hakları

tam olarak ödenmelidir.

Bu nedenle işten ayrılan çalışan açısından yalnızca normal aylık maaş değil;

• kullanılmamış yıllık izin ücreti,
• hak edilmiş fazla mesai,
• diğer ücret alacakları

da kontrol edilmelidir.

İşten ayrılış kayıtlarının doğru tutulması bu hesaplamaların yapılmasını kolaylaştırır.

İşten Ayrılan Çalışanın Maaşı Bir Sonraki Maaş Gününü Bekler mi?

İş Kanunu iş sözleşmesinin sona ermesinde çalışanın ücret ve para ile ölçülebilen haklarının tam olarak ödenmesini zorunlu tutar.

Bu nedenle işten ayrılan personelin ücret hesaplarının yalnızca:

“Diğer çalışanların maaş gününde öderiz.”

şeklinde otomatik olarak ertelenmesi doğru bir yaklaşım olmayabilir.

İşten ayrılış sırasında çalışanın hak ettiği ücret ve diğer parasal alacakların hesaplanması gerekir.

Maaş Gecikmesi Devamsızlık Hakkı Verir mi?

Çalışan yalnızca:

“Maaşım bir gün gecikti, artık işe gitmiyorum.”

şeklinde hareket etmemelidir.

İş Kanunu'nun 34. maddesindeki iş görmekten kaçınma hakkı için ödeme gününden itibaren 20 günlük süre ve mücbir neden şartı önemlidir.

Bu hakkın kullanılması ile normal devamsızlık birbirinden farklıdır.

Çalışanın ücret nedeniyle çalışmaktan kaçındığını kayıt altına alması, daha sonra:

“İzinsiz işe gelmedi.”

şeklinde farklı bir değerlendirme yapılmasını önlemeye yardımcı olabilir.

İşveren “Nakit Akışım Yok” Diyerek Maaşı Geciktirebilir mi?

İşverenin finansal zorluk yaşaması çalışan ücretlerinin belirsiz süreyle ödenmemesini normal hale getirmez.

İş Kanunu ücretin en geç ayda bir ödenmesini düzenler.

Kanunun 34. maddesinde iş görmekten kaçınma hakkı açısından yalnızca mücbir neden istisnası ayrıca belirtilmiştir.

Her nakit sıkışıklığının otomatik olarak mücbir neden olduğu sonucu çıkarılmamalıdır.

İşletmeler ücret ödeme yükümlülüğünü finansal planlamanın öncelikli parçalarından biri olarak ele almalıdır.

Maaş Gecikmeleri İK Tarafından Nasıl Yönetilmeli?

İnsan kaynakları ve bordro ekipleri maaş sürecini yalnızca bankaya ödeme dosyasının gönderildiği gün olarak görmemelidir.

Aylık ücret hazırlığında;

• çalışan durumu,
• işe giriş ve çıkış tarihleri,
• ücretsiz izin,
• rapor,
• devamsızlık,
• fazla mesai,
• prim,
• ücret kesintileri

birlikte kontrol edilir.

Bu kayıtların farklı dosyalarda tutulması maaş döneminde hata riskini artırabilir.

Örneğin çalışanın üç gün ücretsiz izinli olduğu bilgisi bordro ekibine ulaşmazsa yanlış ücret hesabı yapılabilir.

Benzer şekilde fazla mesai kaydı aktarılmadığında çalışanın ücret alacağı eksik hesaplanabilir.

Basit İK ile Personel ve Çalışma Kayıtlarını Düzenli Tutun

Ücretin doğru ve zamanında hesaplanabilmesi yalnızca bordro yazılımıyla ilgili değildir.

Bordronun dayandığı personel bilgilerinin de güncel olması gerekir.

Çalışanın;

• izinleri,
• fazla mesaileri,
• çalışma kayıtları,
• işe giriş tarihi,
• işten ayrılış tarihi,
• personel bilgileri

doğru tutulmadığında aylık ücret sürecinde hatalar ortaya çıkabilir.

Basit İK, çalışanların personel ve insan kaynakları kayıtlarını tek panelden yöneterek ücret hesaplamasına temel oluşturan İK verilerinin daha düzenli tutulmasına yardımcı olur.

İzin, fazla mesai, personel bilgileri ve diğer çalışan süreçlerini farklı Excel dosyaları arasında takip etmek yerine Basit İK'yı basitik.com üzerinden ücretsiz deneyebilir, insan kaynakları süreçlerinizi merkezi bir yapıda yönetebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Maaş en geç ne zaman ödenir?

4857 sayılı İş Kanunu'na göre ücret en geç ayda bir ödenmelidir. İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle ödeme aralığı bir haftaya kadar indirilebilir. Maaş günü ayrıca sözleşme veya işyeri uygulamasıyla belirlenebilir.

İşveren maaşı 20 gün geç yatırabilir mi?

Hayır. 20 günlük süre işveren için yasal bir geciktirme süresi değildir. Maaş ödeme gününde ödenmelidir. 20 gün, şartları oluştuğunda çalışanın iş görmekten kaçınma hakkıyla ilgilidir.

Maaş 20 gün ödenmezse çalışan işe gitmeyebilir mi?

Mücbir bir neden dışında ücret ödeme gününden itibaren 20 gün içinde maaşı ödenmeyen çalışan İş Kanunu'nun 34. maddesi kapsamında iş görmekten kaçınabilir.

Maaşı geç yatan işçi faiz isteyebilir mi?

Evet. İş Kanunu'na göre gününde ödenmeyen ücretlere mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.

Maaş iki ayda bir ödenebilir mi?

Hayır. Ücret en geç ayda bir ödenmelidir.

Maaş ödenmediğinde işçi haklı nedenle ayrılabilir mi?

Ücretin kanuna veya sözleşmeye uygun şekilde hesaplanmaması veya ödenmemesi İş Kanunu kapsamında haklı fesih hakkını gündeme getirebilir. Somut olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Haklı fesih için maaşın 20 gün gecikmesi şart mı?

20 günlük süre iş görmekten kaçınma hakkına ilişkindir. Ücretin ödenmemesine bağlı haklı fesih hakkı ayrı bir düzenlemeye dayanır. Bu nedenle iki kavram aynı değildir.

Maaş alacağı zamanaşımı kaç yıldır?

Ücret alacakları için zamanaşımı süresi 5 yıldır.

En az 5 çalışanı olan işletme maaşı bankadan ödemek zorunda mı?

İş Kanunu kapsamındaki işverenler açısından Türkiye genelinde çalıştırılan işçi sayısı en az 5 olduğunda ilgili ücret ve benzeri ödemelerin net tutarlarının banka aracılığıyla ödenmesi gerekir.

İşten çıkınca son maaş ne zaman ödenir?

İş sözleşmesinin sona ermesiyle çalışanın ücretinin ve sözleşme veya Kanundan doğan para ile ölçülebilir haklarının tam olarak ödenmesi gerekir.