Bedelli Askerlik İçin İşten Ayrılan Çalışan Kıdem Tazminatı Alabilir mi ?

Bedelli askerlik yapacak çalışanların en çok merak ettiği konulardan biri bedelli askerlik için işten ayrılan çalışan kıdem tazminatı alabilir mi sorusudur. Genel olarak, aynı işverene bağlı en az bir yıllık kıdemi bulunan ve iş sözleşmesini gerçekten bedelli askerlik hizmetini yerine getirmek amacıyla sona erdiren çalışan açısından kıdem tazminatı hakkı gündeme gelebilir. Bedelli askerliğin kısa süreli olması tek başına bu hakkı ortadan kaldırmaz.

İşveren ve insan kaynakları ekipleri açısından burada önemli olan, çalışanın yalnızca işyerinden bir süre uzaklaşması ile iş sözleşmesini askerlik nedeniyle feshetmesini birbirinden ayırmaktır. Basit İK, çalışanların işe giriş tarihi, personel belgeleri, izinleri ve işten ayrılış kayıtlarını merkezi şekilde yöneterek askerlik gibi özel işten ayrılış süreçlerinde doğru personel bilgilerine daha kolay ulaşılmasına yardımcı olur.

Bedelli Askerlik İçin İşten Ayrılan Çalışan Kıdem Tazminatı Alabilir mi?

Evet, gerekli şartlar sağlanıyorsa bedelli askerlik nedeniyle iş sözleşmesini sona erdiren çalışan kıdem tazminatı talep edebilir.

1475 sayılı İş Kanunu'nun yürürlükte bulunan 14. maddesi, işçinin muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle iş sözleşmesini sona erdirmesini kıdem tazminatına hak kazandıran nedenlerden biri olarak düzenler.

Güncel Askeralma Kanunu ise bedelli askerliği, belirlenen bedelin ödenmesi ve temel askerlik eğitiminin tamamlanması şartıyla yerine getirilen askerlik hizmeti olarak tanımlar.

Bu nedenle bedelli askerlik:

“Parayı ödedim, askerlik yapmış sayıldım.”

şeklinde yalnızca mali bir işlem değildir.

Mevcut sistemde yükümlü temel askerlik eğitimine de katılır.

Yargı kararlarında da askerliğin bedelli veya kısa süreli olmasının tek başına kıdem tazminatı hakkını ortadan kaldırmadığı yönünde değerlendirmeler bulunmaktadır.

Bedelli Askerlikte Kıdem Tazminatı İçin Kaç Yıl Çalışmak Gerekir?

Kıdem tazminatı için temel şartlardan biri aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olmaktır.

Örneğin çalışan:

8 aydır aynı şirkette çalışıyorsa,

bedelli askerlik nedeniyle işten ayrılsa bile genel bir yıllık kıdem şartını karşılamadığı için kıdem tazminatına hak kazanamaz.

Buna karşılık çalışan:

3 yıldır aynı işverene bağlı çalışıyorsa

ve iş sözleşmesini bedelli askerlik nedeniyle sona erdiriyorsa diğer şartların da bulunması halinde üç yıllık kıdemi üzerinden tazminat hesaplanabilir.

Bedelli Askerlik Muvazzaf Askerlik Sayılır mı?

7179 sayılı Askeralma Kanunu, bedelli askerliği açık şekilde askerlik hizmetinin bir türü olarak düzenler.

Kanundaki tanıma göre bedelli askerlik, gerekli şartları taşıyan kişilerin;

• belirlenen bedeli ödemesi,
• temel askerlik eğitimini tamamlaması

ile yerine getirilen askerlik hizmetidir.

Kıdem tazminatı açısından önem taşıyan konu da çalışanın gerçekten bu askerlik hizmetini yerine getirmek amacıyla iş sözleşmesini sona erdirmesidir.

Bu nedenle bedelli askerlik ile klasik askerlik arasında hizmet süresi açısından fark bulunması, tek başına kıdem hakkını ortadan kaldıran bir unsur olarak görülmemektedir.

Bedelli Askerlikte Temel Eğitim Ne Kadar Sürüyor?

Güncel sistemde bedelli askerlik kapsamında bir aylık temel askerlik eğitimi uygulanmaktadır.

Eski internet içeriklerinde 21 gün gibi farklı sürelerle karşılaşılabilir.

Bunun nedeni geçmişte uygulanan geçici bedelli askerlik düzenlemeleridir.

Bugün değerlendirme yapılırken yürürlükteki 7179 sayılı Askeralma Kanunu esas alınmalıdır.

Bu nedenle geçmiş dönem uygulamasıyla güncel bedelli askerlik sistemi birbirine karıştırılmamalıdır.

Bedelli Askerlik İçin İstifa Edilirse Kıdem Tazminatı Alınır mı?

Burada kullanılan dilekçenin içeriği önemlidir.

Çalışanın yalnızca:

“Şahsi nedenlerle istifa ediyorum.”

yazması ile:

“Bedelli askerlik hizmetimi yerine getirmek üzere iş sözleşmemi 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesi kapsamında sona erdiriyorum.”

şeklinde bildirim yapması aynı şey değildir.

Çalışanın gerçek ayrılma nedeni askerlikse bunun fesih dilekçesinde açıkça belirtilmesi gerekir.

Bu sayede işten ayrılışın normal istifa değil, askerlik nedeniyle fesih olduğu kayıt altına alınmış olur.

Bedelli Askerlik Nedeniyle İşten Ayrılma Dilekçesi Nasıl Olmalı?

Dilekçe uzun olmak zorunda değildir.

Örneğin şu şekilde hazırlanabilir:

“Bedelli askerlik hizmetimi yerine getirmek amacıyla askere sevk edilecek olmam nedeniyle, 1475 sayılı İş Kanunu'nun yürürlükte bulunan 14. maddesi kapsamında iş sözleşmemi sona erdiriyorum. Hak kazanmış olduğum kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacaklarımın tarafıma ödenmesini arz ederim.”

Dilekçeye;

• askerlik sevk belgesi,
• sınıflandırma sonucu,
• bedelli askerlik celp bilgisi

gibi işten ayrılma nedenini gösteren belgelerin eklenmesi faydalıdır.

Sevk Belgesi Olmadan İşten Ayrılmak Doğru mu?

Askerlik nedeniyle fesihte işten ayrılış ile askere sevk arasında gerçek bir bağlantı bulunmalıdır.

Yargıtay kararlarında işçinin askerlik nedeniyle işten ayrıldıktan sonra makul süre içerisinde askere gitmesi aranmıştır.

Bu nedenle çalışan aylar veya çok uzun bir süre önceden:

“Bir gün bedelli askerliğe gideceğim.”

diyerek işten ayrıldığında işveren ayrılmanın gerçekten askerlik nedeniyle olup olmadığını sorgulayabilir.

En sağlıklı yöntem, celp veya sevk süreci netleştikten sonra fesih bildiriminin yapılmasıdır.

Bedelli Askerlik İçin Ücretsiz İzne Çıkılırsa Kıdem Tazminatı Alınır mı?

Hayır.

Bu noktada fesih ile izin birbirinden ayrılmalıdır.

Kıdem tazminatı iş sözleşmesinin sona ermesine bağlı bir haktır.

Çalışan bedelli askerlik eğitimi için;

• işten ayrılmıyor,
• ücretsiz izin kullanıyor,
• iş sözleşmesi devam ediyor,
• eğitim sonrasında aynı işine dönüyorsa

iş sözleşmesi sona ermediği için bu aşamada kıdem tazminatı doğmaz.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2025 tarihli bir kararında da bedelli askerlik eğitimi için ücretsiz izne ayrılan ve iş sözleşmesini sona erdirmeyen çalışan açısından kıdem tazminatı hakkının doğmadığı yönündeki değerlendirme korunmuştur.

Dolayısıyla iki farklı seçenek vardır:

İş sözleşmesini askerlik nedeniyle feshetmek: Şartları varsa kıdem tazminatı gündeme gelir.

İzin kullanıp iş sözleşmesini devam ettirmek: İşten ayrılma olmadığı için kıdem tazminatı doğmaz.

İşveren Bedelli Askerlik İçin Ücretsiz İzin Vermek Zorunda mı?

Güncel kalıcı bedelli askerlik sisteminde, geçmişteki 2018 tarihli geçici düzenlemede olduğu gibi bütün çalışanları otomatik olarak ücretsiz izinli sayan aynı geçici hüküm bulunmamaktadır.

Bu nedenle çalışan iş sözleşmesini sona erdirmek istemiyorsa bedelli askerlik döneminin;

• ücretsiz izin,
• yıllık izin,
• başka bir izin düzenlemesi

ile karşılanması işverenle ayrıca görüşülmelidir.

İşveren ile çalışan iş sözleşmesinin devam etmesi konusunda anlaşırsa çalışan askerlik eğitiminin ardından mevcut işine dönebilir.

Bedelli Askerlik İçin İşten Ayrılan Çalışan İhbar Süresine Uymak Zorunda mı?

Askerlik nedeniyle fesih, normal istifadan farklıdır.

Çalışan muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle iş sözleşmesini sona erdiriyorsa normal istifadaki:

• 2 hafta,
• 4 hafta,
• 6 hafta,
• 8 hafta

şeklindeki ihbar sürelerini çalışmak zorunda değildir.

Askerlik nedeniyle fesih, kıdem tazminatına hak kazandıran özel sona erme nedenlerinden biridir.

Bu nedenle çalışanın:

“Sekiz haftalık ihbar sürem var, askere gitmeden önce sekiz hafta daha çalışmak zorundayım.”

şeklinde hareket etmesi gerekmez.

Bedelli Askerlik Nedeniyle Ayrılan Çalışan İhbar Tazminatı Alır mı?

Hayır.

Çalışan iş sözleşmesini kendisi askerlik nedeniyle sona erdirdiği için işverenden ihbar tazminatı talep edemez.

Kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı farklı haklardır.

Bedelli askerlik nedeniyle fesihte:

Kıdem tazminatı: Şartları varsa alınabilir.

İhbar tazminatı: Alınmaz.

Aynı şekilde çalışan da normal ihbar süresini kullanmadan askerlik nedeniyle ayrıldığı için işverene ihbar tazminatı ödemek zorunda değildir.

Bedelli Askerlik Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Kıdem tazminatı her tam çalışma yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır.

Bir yıldan artan süreler de oranlı olarak hesaba dahil edilir.

Örneğin çalışan:

4 yıl 6 ay

aynı işverene bağlı çalışmışsa yalnızca 4 yıllık değil, kalan 6 aylık süre için de kıdem tazminatı hesaplanır.

Hesaplamada;

• brüt ücret,
• düzenli yemek yardımı,
• düzenli yol yardımı,
• sürekli ikramiye,
• para ile ölçülebilen düzenli yan haklar

şartlarına göre giydirilmiş ücret içerisine dahil edilebilir.

Ayrıca fesih tarihinde yürürlükte bulunan kıdem tazminatı tavanı dikkate alınır.

Bedelli Askerlik İçin İşten Ayrılan Çalışanın Yıllık İzinleri Ne Olur?

İş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmamış yıllık ücretli izinler yanmaz.

Çalışanın hak etmiş ancak kullanmamış olduğu yıllık izinlerin ücreti iş sözleşmesinin sona ermesiyle birlikte hesaplanmalıdır.

Örneğin çalışan:

bedelli askerlik nedeniyle ayrılıyor,

15 günlük yıllık izin bakiyesi bulunuyorsa,

bu 15 günlük süre kıdem tazminatından bağımsız olarak ayrıca izin ücretine dönüşür.

Dolayısıyla işten ayrılışta;

• kıdem tazminatı,
• son maaş,
• kullanılmayan yıllık izin,
• varsa fazla mesai,
• diğer ücret alacakları

ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Bedelli Askerlik İçin İşten Çıkış SGK Kodu Nedir?

Askerlik nedeniyle iş sözleşmesini sona erdiren çalışan için SGK işten ayrılış işlemlerinde Kod 12 – Askerlik gündeme gelir.

Bu kod normal istifa kodundan farklıdır.

Normal istifa Kod 03 ile bildirilir.

Çalışanın işten ayrılış dilekçesinde açıkça askerlik nedeni yazmasına rağmen SGK kaydının normal istifa şeklinde yapılması uyuşmazlık oluşturabilir.

Bu nedenle insan kaynakları biriminin gerçek fesih nedenine uygun kod kullanması önemlidir.

Bedelli Askerlik Nedeniyle Ayrılan Çalışan İşsizlik Maaşı Alabilir mi?

İşsizlik ödeneği ile kıdem tazminatı farklı sistemlere tabidir.

Askerlik nedeniyle işten ayrılan çalışanın işsizlik ödeneği hakkı;

• işten çıkış nedeni,
• prim günleri,
• son 120 günlük hizmet akdi şartı,
• başvuru zamanı

gibi kriterlere göre İŞKUR tarafından değerlendirilir.

Ayrıca askerlik süresince işsizlik ödeneği ödemesinin devam edip etmeyeceği ayrı kurallara tabidir.

Bu nedenle:

“Kıdem tazminatı aldıysa kesin işsizlik maaşı da alır.”

şeklinde bir sonuç çıkarılmamalıdır.

Bedelli Askerlik Sonrası Aynı İşyerine Dönülebilir mi?

Askerlik nedeniyle işten ayrılan çalışan askerlik hizmetini tamamladıktan sonra eski işyerine yeniden başvurabilir.

4857 sayılı İş Kanunu askerlik nedeniyle işten ayrılan çalışanlar için belirli şartlarda yeniden işe alınma konusunda özel düzenleme içerir.

Çalışanın askerlik görevinin sona ermesinden itibaren iki ay içerisinde eski işyerinde yeniden çalışmak istediğini bildirmesi önemlidir.

İşveren, eski işine veya benzeri işe boş yer varsa çalışanı derhal; boş yer yoksa boşalacak ilk işe öncelikle almakla yükümlüdür.

Kanundaki şartlara rağmen işe alınmayan eski çalışana yönelik ayrıca tazminat sonucu doğabilir.

Kıdem Tazminatı Alıp Askerlik Sonrası Aynı İşyerine Dönülebilir mi?

Evet.

Çalışanın askerlik nedeniyle kıdem tazminatını alarak işten ayrılması, askerlik sonrasında aynı işverenle yeni bir iş sözleşmesi kurulmasına engel değildir.

İşveren ve çalışan tekrar anlaşarak yeni bir çalışma ilişkisi başlatabilir.

Ancak önceki çalışma dönemine ait kıdem tazminatı ödenmişse eski ve yeni çalışma dönemlerinin kıdem hesabındaki durumu ayrıca dikkate alınmalıdır.

Bedelli Askerlik Ücretini Ödemek Kıdem Tazminatı İçin Yeterli mi?

Hayır.

Sadece bedelli askerlik ücretini yatırmış olmak kıdem tazminatı hakkı doğurmaz.

Çalışanın;

• iş sözleşmesini gerçekten sona erdirmesi,
• fesih nedeninin askerlik olması,
• en az bir yıllık kıdem şartını karşılaması,
• bedelli askerlik hizmetine ilişkin sürecinin gerçek olması

gerekir.

Örneğin çalışan bedelli ücretini ödemiş ancak işinden ayrılmamış ve normal şekilde çalışmaya devam etmişse kıdem tazminatı talep edemez.

Kıdem tazminatı açısından önemli olan yalnızca askerlik işlemlerinin başlaması değil, iş sözleşmesinin askerlik nedeniyle sona ermesidir.

Bedelli Askerlik İçin İşten Ayrıldıktan Sonra Başka İşte Çalışılabilir mi?

Askerlik nedeniyle fesih ile askere sevk arasında gerçek ve makul bir bağlantı bulunması gerekir.

Çalışanın askerlik gerekçesiyle işten ayrılıp ardından uzun süre başka bir işyerinde çalışması, ilk fesih nedeninin gerçekten askerlik olup olmadığı konusunda uyuşmazlık yaratabilir.

Yargıtay uygulamasında işten ayrılış ile askere sevk arasındaki süre değerlendirilirken makul süre ölçütü kullanılmaktadır.

Bu nedenle askerlik gerekçesiyle fesih yapan çalışanın celp ve sevk belgelerini saklaması önemlidir.

İşveren Kıdem Tazminatını Ödemezse Ne Olur?

Çalışan şartları taşıdığı halde işveren kıdem tazminatını ödemezse işçilik alacağı uyuşmazlığı ortaya çıkabilir.

Çalışanın şu belgeleri saklaması önemlidir:

• iş sözleşmesi,
• askerlik fesih dilekçesi,
• sevk veya celp belgesi,
• SGK hizmet dökümü,
• bordrolar,
• banka kayıtları,
• işten ayrılış bildirgesi.

Kıdem tazminatı uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk süreci uygulanır.

Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa şartlarına göre iş mahkemesinde dava açılabilir.

Bedelli Askerlikte Ücretsiz İzin mi Kıdem Tazminatı mı?

Bu iki seçenek farklı sonuç doğurur.

İş sözleşmesi devam edecekse

Çalışan işverenle anlaşarak bedelli askerlik dönemini izinli geçirebilir.

Bu durumda iş sözleşmesi sona ermez.

Dolayısıyla sırf bedelli askerlik eğitimi nedeniyle kıdem tazminatı doğmaz.

İş sözleşmesi sona erecekse

Çalışan bedelli askerlik hizmeti nedeniyle iş sözleşmesini fesheder.

En az bir yıllık kıdem şartı ve diğer koşullar varsa kıdem tazminatı hakkı gündeme gelebilir.

Bu nedenle çalışan ve işverenin sürecin başında:

“İş sözleşmesi devam mı edecek, yoksa askerlik nedeniyle sona mı erecek?”

sorusunu açık şekilde cevaplaması gerekir.

İnsan Kaynakları Bedelli Askerlik Çıkışında Neleri Kontrol Etmeli?

İnsan kaynakları birimi şu kayıtları birlikte kontrol etmelidir:

• çalışanın işe giriş tarihi,
• toplam kıdemi,
• askerlik sevk veya celp belgesi,
• fesih dilekçesi,
• fesih tarihi,
• kullanılmayan yıllık izinleri,
• son ücret bilgisi,
• kıdem tazminatı hesabı,
• SGK işten çıkış nedeni,
• varsa zimmet ve şirket ekipmanları.

Özellikle fesih dilekçesindeki neden ile SGK çıkış nedeninin uyumlu olması önemlidir.

Çalışan askerlik nedeniyle ayrılmışken sistemde normal istifa görünmesi sonradan uyuşmazlık oluşturabilir.

Basit İK ile Askerlik ve İşten Ayrılış Kayıtlarını Düzenli Yönetin

Askerlik nedeniyle işten ayrılan bir çalışanın sürecinde yalnızca kıdem tazminatı hesabı bulunmaz.

Aynı zamanda;

• işe giriş tarihi,
• personel evrakları,
• yıllık izin bakiyesi,
• çalışma kayıtları,
• son çalışma tarihi,
• işten ayrılış bilgileri

kontrol edilmelidir.

Basit İK, personel kayıtlarını merkezi şekilde yöneterek işten ayrılış sırasında ihtiyaç duyulan çalışan bilgilerine daha kolay ulaşmanıza yardımcı olur.

Personel bilgileri, izinler, belgeler ve diğer insan kaynakları kayıtlarını farklı Excel dosyalarında takip etmek yerine Basit İK'yı basitik.com üzerinden ücretsiz deneyebilir, çalışan süreçlerinizi tek panel üzerinden yönetebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Bedelli askerlik için işten ayrılan çalışan kıdem tazminatı alabilir mi?

Aynı işverende en az bir yıl çalışan ve iş sözleşmesini gerçekten bedelli askerlik hizmeti nedeniyle sona erdiren çalışan açısından kıdem tazminatı hakkı gündeme gelebilir.

Bedelli askerlik kıdem tazminatı için kaç yıl çalışmak gerekir?

Genel kıdem tazminatı şartı gereği aynı işverene bağlı en az bir yıl çalışılmış olması gerekir.

Bedelli askerlikte ihbar süresi var mı?

Askerlik nedeniyle yapılan fesih normal istifa değildir. Çalışan normal ihbar süresini tamamlamak zorunda değildir.

Bedelli askerlik nedeniyle ayrılan çalışan ihbar tazminatı alır mı?

Hayır. İş sözleşmesini çalışan kendisi askerlik nedeniyle sona erdirdiği için ihbar tazminatı talep edemez.

Bedelli askerlikte ücretsiz izin kullanılırsa kıdem tazminatı alınır mı?

İş sözleşmesi feshedilmeden devam ediyor ve çalışan yalnızca izin kullanıyorsa kıdem tazminatı doğmaz. Kıdem tazminatı iş sözleşmesinin sona ermesine bağlıdır.

Bedelli askerlik işten çıkış kodu kaçtır?

Askerlik nedeniyle işten ayrılışta SGK Kod 12 kullanılabilir.

Bedelli askerlik ücretini yatırmak kıdem tazminatı almak için yeterli mi?

Hayır. İş sözleşmesinin askerlik hizmeti nedeniyle gerçekten sona erdirilmesi ve diğer kıdem tazminatı şartlarının karşılanması gerekir.

Bedelli askerlikten sonra aynı işyerine dönülebilir mi?

Evet. İş Kanunu askerlik nedeniyle işten ayrılan çalışanlar açısından askerlik sonrası yeniden işe alınmaya ilişkin özel düzenleme içerir.

Bedelli askerlikte kullanılmayan yıllık izinler ne olur?

İş sözleşmesi sona erdiğinde hak edilmiş ancak kullanılmamış yıllık izinlerin ücreti ayrıca hesaplanarak çalışana ödenir.

Bedelli askerlik ne kadar sürüyor?

Yürürlükteki Askeralma Kanunu kapsamında bedelli askerlik hizmetinde bir aylık temel askerlik eğitimi uygulanır.