İşten Çıkış Bildirgesi Ne Zaman Verilir SGK İşten Ayrılış Bildirimi Kaç Gün İçinde Yapılır
Bir çalışanın iş sözleşmesi sona erdiğinde işverenin yapması gereken önemli işlemlerden biri SGK işten çıkış bildirgesinin verilmesidir. İşveren; istifa, işveren feshi, emeklilik, askerlik veya başka bir nedenle iş ilişkisi sona eren 4/a kapsamındaki çalışanı Sosyal Güvenlik Kurumuna belirlenen süre içerisinde bildirmek zorundadır. Peki işten çıkış bildirgesi ne zaman verilir ve SGK işten ayrılış bildirimi kaç gün içinde yapılır? Genel kural, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihi takip eden 10 gün içerisinde işten ayrılış bildirgesinin SGK'ya gönderilmesidir.
Basit İK, çalışanların işe giriş, işten ayrılış, personel bilgileri, izin, puantaj ve belge süreçlerinin tek panel üzerinden yönetilmesine yardımcı olur. İşten ayrılan çalışanın son çalışma tarihi, ayrılma nedeni ve diğer personel kayıtlarının doğru tutulması; SGK bildirimi ve işten ayrılış hesaplarının hatasız yürütülmesi açısından önemlidir.
SGK İşten Çıkış Bildirgesi Nedir?
SGK işten çıkış bildirgesi, sigortalı çalışanın iş sözleşmesinin sona erdiğinin Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesini sağlayan resmi bildirimdir.
SGK sistemindeki resmi adı:
Sigortalı İşten Ayrılış Bildirgesi
şeklindedir.
4/a kapsamında çalışan bir personelin;
- işten ayrılma tarihi,
- işten ayrılış nedeni,
- sigortalılık bilgileri,
- işyeri bilgileri
bu bildirim aracılığıyla SGK sistemine aktarılır.
İşveren tarafından iş sözleşmesinin sona erdirilmiş olması veya çalışanın kendisinin istifa etmiş olması bildirim zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.
İşten Çıkış Bildirgesi Kaç Gün İçinde Verilir?
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında 4/a sigortalıları için işten ayrılış bildirgesi, hizmet akdinin sona erdiği tarihi takip eden 10 gün içerisinde SGK'ya verilmelidir.
Önemli ifade:
“İşten ayrıldığı gün dahil 10 gün” değil, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihi takip eden 10 günlük süre şeklindedir.
İnsan kaynakları biriminin işten ayrılış işlemini son güne bırakmaması daha sağlıklı olacaktır.
Çalışanın iş ilişkisi sona erdiği anda;
- çıkış tarihi,
- çıkış nedeni,
- SGK kodu,
- kullanılmayan izinleri,
- son ücret bilgileri
kontrol edilerek bildirim hazırlanmalıdır.
İşten Çıkış Bildirgesi Aynı Gün Verilebilir mi?
Evet.
İşverenin mutlaka 10 gün beklemesi gerekmez.
Çalışanın iş sözleşmesi sona erdiğinde işten ayrılış bildirgesi aynı gün veya takip eden günlerde sisteme gönderilebilir.
10 günlük süre işverene tanınan azami bildirim süresidir.
Örneğin çalışan 10 Kasım tarihinde işten ayrılmışsa işveren çıkış işlemini 10 Kasım'da veya yasal süre içerisinde takip eden günlerde gerçekleştirebilir.
Bu nedenle:
“SGK çıkışı ancak 10 gün sonra yapılır.”
şeklindeki düşünce doğru değildir.
SGK İşten Çıkış Bildirgesi Nereden Verilir?
İşten ayrılış bildirimi SGK'nın elektronik sistemleri üzerinden gerçekleştirilir.
SGK'nın güncel uygulamasında 4/a sigortalı işe giriş ve işten ayrılış bildirimleri;
- tekil giriş,
- XML ile toplu giriş,
- web servis
yöntemleriyle yapılabilmektedir.
Çoğu işletmede personelin işten çıkışı e-Sigorta üzerinden Sigortalı İşten Ayrılış Bildirgesi oluşturularak yapılır.
İşveren veya yetkilendirilmiş kullanıcı gerekli bilgileri sisteme girer ve bildirgeyi elektronik ortamda SGK'ya gönderir.
İşten Çıkış Tarihi Hangi Tarih Olmalı?
İşten çıkış tarihi çalışanın iş sözleşmesinin sona erdiği tarihtir.
Örneğin çalışan:
30 Kasım tarihine kadar çalışmış ve 30 Kasım günü iş sözleşmesi sona ermişse,
işten ayrılış tarihi:
30 Kasım
olarak bildirilir.
Çalışanın fiilen son kez işyerine geldiği tarih ile iş sözleşmesinin hukuken sona erdiği tarih bazı özel durumlarda farklı değerlendirilebilir.
Bu nedenle yalnızca:
“En son hangi gün ofise geldi?”
sorusuna bakılarak SGK çıkış tarihi belirlenmemelidir.
İş sözleşmesinin gerçek sona erme tarihi esas alınmalıdır.
İhbar Süresi Varsa SGK Çıkışı Ne Zaman Yapılır?
Çalışan ihbar süresini fiilen çalışıyorsa iş sözleşmesi ihbar süresi boyunca devam eder.
Örneğin işveren:
1 Kasım tarihinde fesih bildirimi yapmış,
çalışanın 8 haftalık ihbar süresini çalışmasına karar vermişse,
SGK çıkışı 1 Kasım tarihiyle yapılmaz.
Çalışanın iş sözleşmesi ihbar süresinin sonunda sona erer.
İşten ayrılış bildirgesindeki tarih de gerçek sona erme tarihine göre belirlenir.
Buna karşılık işveren bildirim süresinin ücretini peşin ödeyerek sözleşmeyi derhal sona erdiriyorsa durum farklıdır.
Bu nedenle ihbar bildiriminin yapıldığı tarih ile SGK işten ayrılış tarihi her zaman aynı değildir.
İstifa Eden Çalışanın SGK Çıkışı Kaç Gün İçinde Yapılır?
Çalışan istifa ettiğinde de işverenin SGK bildirim yükümlülüğü devam eder.
Çalışanın iş sözleşmesinin sona erdiği tarih belirlendikten sonra işten ayrılış bildirgesi takip eden 10 günlük yasal süre içerisinde SGK'ya gönderilmelidir.
Örneğin çalışan ihbar süresini tamamlayarak işten ayrılıyorsa çıkış tarihi ihbar süresinin sona erdiği gün olur.
Çalışan ile işveren anlaşarak daha erken ayrılış belirlemişse gerçek sözleşme sona erme tarihi dikkate alınır.
İşten Çıkış Kodu Nedir?
SGK işten ayrılış bildirgesinde yalnızca tarih değil, işten ayrılış nedeni de bildirilir.
Bu nedenler SGK tarafından belirlenen işten çıkış kodlarıyla ifade edilir.
Örneğin yaygın olarak kullanılan bazı kodlar:
- 03: Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi yani normal istifa
- 04: Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi
- 05: Belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesi
- 08: Emeklilik nedeniyle ayrılma
- 12: Askerlik
- 13: Kadın işçinin evlenmesi
şeklindedir.
Ancak kod seçimi yalnızca bordro programından rastgele seçilecek teknik bir alan değildir.
Çalışanın gerçek işten ayrılma nedeni ile bildirilen SGK kodunun uyumlu olması gerekir.
Yanlış İşten Çıkış Kodu Neden Önemli?
Yanlış işten çıkış kodu çalışan açısından ciddi sorunlara neden olabilir.
Çünkü işten ayrılış nedeni;
- işsizlik ödeneği değerlendirmesinde,
- işten ayrılış uyuşmazlıklarında,
- personel kayıtlarında,
- işveren ve çalışan arasındaki fesih sürecinde
önem taşıyabilir.
Örneğin işveren tarafından normal şekilde işten çıkarılan bir çalışanın SGK çıkışının:
03 – istifa
olarak bildirilmesi çalışan açısından sorun yaratabilir.
Aynı şekilde gerçekten istifa eden bir çalışanın farklı bir fesih nedeni ile bildirilmesi de doğru değildir.
Bu nedenle işten çıkış bildirgesi gönderilmeden önce fesih dilekçesi ve diğer belgeler kontrol edilmelidir.
SGK Çıkış Kodu İşçinin Bütün Haklarını Tek Başına Belirler mi?
Hayır.
SGK işten çıkış kodu önemli bir kayıt olmakla birlikte iş hukukundaki bütün hakları tek başına belirlemez.
Örneğin işveren SGK'ya belirli bir çıkış kodu bildirmiş olabilir ancak çalışan ile işveren arasında:
- kıdem tazminatı,
- ihbar tazminatı,
- fazla mesai,
- yıllık izin,
- gerçek fesih nedeni
konusunda uyuşmazlık çıkabilir.
Uyuşmazlık halinde gerçek olay ve belgeler değerlendirilir.
Dolayısıyla SGK kodu önemli bir delil ve idari kayıt olmakla birlikte tek başına bütün hukuki sonucu belirleyen unsur değildir.
Yanlış SGK İşten Çıkış Bildirgesi Düzeltilebilir mi?
İşten ayrılış bildirgesinde hata yapıldığı fark edilirse işlem gecikmeden düzeltilmelidir.
Hatalı;
- işten çıkış tarihi,
- çıkış nedeni,
- sigortalı bilgisi
gibi alanların düzeltilme yöntemi, bildirimin süresine ve yapılacak değişikliğin niteliğine göre farklılık gösterebilir.
Bazı işlemler elektronik ortam üzerinden yapılabilirken bazı durumlarda ilgili SGK ünitesiyle işlem yapılması gerekebilir.
Bu nedenle yanlış bildirgenin:
“Nasıl olsa gönderildi.”
diyerek bırakılması doğru değildir.
Hata tespit edildiğinde SGK kayıtları ile işyeri personel kayıtlarının uyumlu hale getirilmesi gerekir.
SGK İşten Çıkış Bildirgesi Geç Verilirse Ne Olur?
İşten ayrılış bildirgesinin 10 günlük yasal süre içerisinde verilmemesi halinde idari para cezası gündeme gelebilir.
5510 sayılı Kanundaki düzenleme kapsamında işten ayrılış bildirgesinin süresinde ve usulüne uygun şekilde verilmemesi halinde her bir sigortalı bakımından asgari ücretin onda biri tutarında idari para cezası uygulanabilmektedir.
Ceza tutarı güncel asgari ücret üzerinden değişeceği için sabit bir TL tutarı vermek doğru değildir.
Bu nedenle işverenlerin SGK çıkışlarını yasal süresinde tamamlaması önemlidir.
10 Gün Geçince SGK Çıkışı Yapılamaz mı?
Hayır.
10 günlük sürenin geçirilmesi:
“Artık çalışanı SGK'dan çıkaramazsınız.”
anlamına gelmez.
Bildirim yine yapılmalıdır.
Ancak bildirgenin yasal süresi dışında verilmesi nedeniyle idari para cezası sonucu ortaya çıkabilir.
Bu nedenle:
“10 günü kaçırdık, artık hiç bildirim yapmayalım.”
şeklindeki yaklaşım yanlıştır.
Eksik veya geç kalmış bildirimin mümkün olan en kısa sürede tamamlanması gerekir.
İşveren SGK Çıkışını Yapmazsa Ne Olur?
Çalışanın iş sözleşmesi sona ermesine rağmen SGK işten ayrılışının yapılmaması hem işveren kayıtlarında hem de çalışanın sigortalılık kayıtlarında sorunlara yol açabilir.
Çalışan açısından;
- sigortalılık kaydının devam ediyor görünmesi,
- yeni işyeri kayıtlarında karışıklık,
- işsizlik ödeneği sürecinde problem,
- SGK hizmet kayıtlarında uyumsuzluk
gibi sonuçlar doğabilir.
İşveren açısından ise bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeniyle idari yaptırım gündeme gelebilir.
İş ilişkisi sona erdiyse SGK kayıtlarının da buna uygun şekilde güncellenmesi gerekir.
Çalışan SGK Çıkışını Kontrol Edebilir mi?
Evet.
Çalışan kendi sigortalılık ve işe giriş-çıkış kayıtlarını e-Devlet üzerindeki SGK hizmetleri aracılığıyla kontrol edebilir.
Çalışanın özellikle işten ayrıldıktan sonra;
- çıkış tarihini,
- işyeri bilgisini,
- hizmet kayıtlarını
kontrol etmesi faydalıdır.
Çalışan bildirimde hata olduğunu düşünüyorsa öncelikle işverenin insan kaynakları veya muhasebe birimiyle iletişime geçebilir.
Sorun çözülemezse SGK nezdinde gerekli başvuru yolları kullanılabilir.
SGK Çıkışı Yapılmadan Yeni İşe Giriş Yapılabilir mi?
Bir çalışanın birden fazla işverende aynı dönemde sigortalı çalışması hukuken mümkün olabilir.
Bu nedenle eski işyerinin SGK çıkışını henüz yapmamış olması yeni işverenin işe giriş bildirgesini her durumda teknik olarak engelleyen bir durum değildir.
Ancak eski iş sözleşmesi gerçekten sona ermişse eski işverenin çıkış bildirimini yasal süre içerisinde yapması gerekir.
Gerçek çalışma ilişkisi ile SGK kayıtlarının birbiriyle uyumlu olması önemlidir.
İşten Çıkış Bildirgesi ile Son Maaş Aynı Şey mi?
Hayır.
SGK işten ayrılış bildirgesi çalışanın sigortalılığının sona erdiğini bildiren bir işlemdir.
Çalışanın işten ayrılırken;
- son maaşı,
- kullanılmayan yıllık izin ücreti,
- fazla mesai alacağı,
- varsa kıdem tazminatı,
- varsa ihbar tazminatı,
- diğer işçilik alacakları
ayrıca hesaplanır.
SGK çıkışının yapılmış olması:
“Çalışanın bütün alacakları ödendi.”
anlamına gelmez.
İşten Çıkış Bildirgesi ile Kıdem Tazminatı Arasında Bağlantı Var mı?
İşten çıkış nedeni kıdem tazminatı bakımından önemli olabilir.
Örneğin:
- işveren tarafından normal fesih,
- askerlik,
- emeklilik,
- kadın çalışanın evlilik nedeniyle ayrılması,
- işçinin haklı nedenle feshi
gibi farklı nedenlerin kıdem tazminatı açısından farklı sonuçları bulunmaktadır.
Bu nedenle SGK işten çıkış kodunun gerçek fesih nedeni ile uyumlu olması önemlidir.
Ancak daha önce belirttiğimiz gibi yalnızca SGK kodu tek başına kıdem tazminatı hakkını kesin olarak belirlemez.
İşten Çıkış Bildirgesi ile İşsizlik Maaşı Arasında Bağlantı Var mı?
Evet.
İşsizlik ödeneğinin değerlendirilmesinde çalışanın işten ayrılma nedeni önemli unsurlardan biridir.
Normal istifa ile işveren tarafından yapılan fesih aynı şekilde değerlendirilmez.
Ayrıca işsizlik ödeneği için;
- prim gün şartları,
- hizmet akdinin sona erme nedeni,
- son dönemdeki sigortalılık şartları,
- İŞKUR'a başvuru süresi
gibi başka koşullar da bulunmaktadır.
Bu nedenle yalnızca:
“SGK çıkış kodum şu, kesin işsizlik maaşı alırım.”
şeklinde sonuç çıkarmak doğru değildir.
Çalışana İşten Çıkış Bildirgesi Verilmeli mi?
İşveren açısından temel yükümlülük bildirimin SGK'ya usulüne uygun şekilde yapılmasıdır.
Ancak insan kaynakları uygulamasında işten ayrılan çalışana;
- fesih bildirimi,
- işten ayrılışla ilgili belgeler,
- ücret ve alacak hesapları,
- gerekli personel belgeleri
konusunda açık bilgi verilmesi faydalıdır.
Çalışanın kendi kayıtlarını e-Devlet üzerinden de kontrol etmesi mümkündür.
İşten Ayrılan Çalışanın Son Ay SGK Primi Ne Olur?
Çalışanın ayın ortasında işten ayrılması halinde ilgili aydaki çalışma günleri ve prime esas kazançları gerçek çalışma durumuna göre bildirilir.
Örneğin çalışan ayın tamamında değil yalnızca belirli günlerinde çalışmışsa son ay için buna uygun prim gün sayısı ve kazanç bildirimi yapılır.
İşten ayrılış bildirgesi ile aylık prim ve kazanç bildirimi birbirinden farklı işlemlerdir.
İşverenin işten ayrılış bildirgesini vermesi, ilgili aya ait ücret ve prim bildirim yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.
İşten Ayrılışta İnsan Kaynakları Neleri Kontrol Etmeli?
Bir çalışan işten ayrıldığında insan kaynakları biriminin yalnızca SGK'da “çıkış” butonuna basması yeterli değildir.
En azından şu bilgiler kontrol edilmelidir:
- iş sözleşmesinin gerçek sona erme tarihi,
- feshi hangi tarafın yaptığı,
- fesih veya istifa dilekçesi,
- doğru SGK işten çıkış nedeni,
- çalışanın son çalışma günü,
- kalan yıllık izin bakiyesi,
- varsa ihbar süresi,
- kıdem süresi,
- ücret ve diğer işçilik alacakları,
- şirket ekipmanlarının teslimi,
- personel belgeleri.
Bu bilgiler birbiriyle uyumlu olduğunda işten ayrılış süreci daha sağlıklı yönetilebilir.
Basit İK ile İşten Ayrılış ve Personel Kayıtlarını Yönetin
Çalışan sayısı arttıkça işe giriş ve çıkış tarihlerini farklı Excel tablolarında, e-postalarda veya kağıt dosyalarda takip etmek zorlaşabilir.
Özellikle işten ayrılış sırasında;
- işe giriş tarihi,
- personel bilgileri,
- izin bakiyesi,
- puantaj kayıtları,
- çalışma bilgileri,
- personel belgeleri,
- işten ayrılış kayıtları
birlikte kontrol edilmelidir.
Basit İK, personel ve insan kaynakları süreçlerini merkezi bir yapı üzerinden yönetmenize yardımcı olur.
Çalışan kayıtlarınızı, izinlerinizi, puantaj süreçlerinizi ve personel bilgilerinizi basitik.com üzerinden tek panelde takip ederek işten ayrılış süreçlerinizi daha düzenli yönetebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
SGK işten çıkış bildirgesi kaç gün içinde verilir?
4/a kapsamındaki çalışanların işten ayrılış bildirgesi, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihi takip eden 10 gün içerisinde SGK'ya verilmelidir.
İşten çıkış bildirgesi aynı gün verilebilir mi?
Evet. 10 gün beklemek zorunlu değildir. İş ilişkisi sona erdiğinde bildirge aynı gün veya yasal süre içerisinde gönderilebilir.
SGK işten çıkışı 10 gün geçince yapılabilir mi?
Evet. Bildirim yine yapılmalıdır ancak süresinde verilmediği için idari para cezası gündeme gelebilir.
İşten çıkış bildirgesi geç verilirse ceza var mı?
Evet. 5510 sayılı Kanun kapsamında süresinde ve usulüne uygun verilmeyen işten ayrılış bildirgeleri için idari para cezası uygulanabilir.
SGK işten çıkış bildirgesini kim verir?
4/a kapsamında çalışanlar bakımından bildirimi işveren veya işveren adına yetkilendirilmiş kişi gerçekleştirir.
İstifa eden çalışanın SGK çıkışı yapılır mı?
Evet. İş sözleşmesinin çalışan tarafından sona erdirilmesi işverenin SGK çıkış bildirimi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Yanlış işten çıkış kodu düzeltilebilir mi?
Hatalı bildirimler düzeltilmelidir. İşlemin elektronik ortamdan mı yoksa ilgili SGK ünitesi üzerinden mi yapılacağı bildirimin süresi ve hatanın niteliğine göre değişebilir.
İşveren SGK çıkışını yapmazsa ne olur?
İşveren açısından idari yaptırım, çalışan açısından ise sigortalılık ve işsizlik ödeneği gibi süreçlerde kayıt uyuşmazlığı ortaya çıkabilir.
SGK işten çıkış kodu kıdem tazminatını kesin olarak belirler mi?
Hayır. SGK kodu önemli bir kayıt olmakla birlikte işçinin gerçek fesih nedeni ve somut olay da değerlendirilir.
SGK işten çıkış bildirgesi ile son maaş aynı işlem mi?
Hayır. SGK bildirimi sigortalılığın sona ermesiyle ilgilidir. Maaş, yıllık izin, kıdem, ihbar ve diğer işçilik alacakları ayrıca hesaplanır.
İK süreçlerinizi farklı dosyalarda takip etmeyin
Personel, izin, mesai ve özlük kayıtlarını Basit İK ile tek panelde daha düzenli şekilde yönetin.
Basit İK'yı İncele