Resmi Tatilde Çalışmak Zorunlu mu Bayram Mesaisi Nasıl Hesaplanır

Resmi tatiller ve dini bayramlar çalışanlar açısından ücretli tatil günleridir. Ancak özellikle mağaza, otel, restoran, hastane, çağrı merkezi, güvenlik ve üretim gibi kesintisiz hizmet verilen sektörlerde çalışanların “Resmi tatilde çalışmak zorunlu mu?” ve “Bayram mesaisi nasıl hesaplanır?” soruları sıkça gündeme gelir. İş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde resmi tatillerde çalışılacağına ilişkin bir hüküm varsa çalışan işverenin çalışma talebine uymak durumunda olabilir. Böyle bir hüküm bulunmuyorsa resmi tatilde çalışma için çalışanın onayı gerekir.

Resmi tatil gününde çalışan işçi açısından ücret hesabı da normal iş gününden farklıdır. Çalışan resmi tatilde hiç çalışmasa dahi o güne ait normal ücretini alır. Çalışırsa bunun üzerine bir günlük ücret daha kazanır. Basit İK, çalışanların vardiya, giriş-çıkış, puantaj, fazla mesai ve izin kayıtlarının tek panel üzerinden takip edilmesine yardımcı olarak resmi tatil çalışmalarının doğru kaydedilmesini kolaylaştırır.

Resmi Tatilde Çalışmak Zorunlu mu?

Her çalışan için otomatik olarak zorunlu değildir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 44. maddesine göre ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılıp çalışılmayacağı;

• iş sözleşmesi,
• toplu iş sözleşmesi

ile kararlaştırılabilir.

Çalışanın iş sözleşmesinde:

“İşçi, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde gerektiğinde çalışmayı kabul eder.”

gibi geçerli bir hüküm bulunuyorsa ve işveren o gün çalışma yapılacağını bildiriyorsa çalışan açısından çalışma yükümlülüğü gündeme gelebilir.

Ancak sözleşmede böyle bir hüküm yoksa resmi tatilde çalışılması için işçinin onayının alınması gerekir.

Dolayısıyla:

“Patron istediği için herkes bayramda çalışmak zorundadır.”

şeklinde genel bir kural bulunmamaktadır.

İş Sözleşmesinde Resmi Tatilde Çalışma Maddesi Varsa Ne Olur?

İş sözleşmesinde ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapılabileceğine ilişkin açık bir düzenleme bulunuyorsa bu hüküm önemlidir.

Örneğin mağazada çalışan bir personelin sözleşmesinde:

“İşçi, işin gerektirdiği durumlarda ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmayı kabul eder.”

şeklinde bir madde olabilir.

Bu durumda işveren çalışma planına göre personelden resmi tatilde çalışmasını isteyebilir.

Ancak çalışanın tatil günü çalışmayı kabul etmiş olması:

“Ek ücret ödenmeyecek.”

anlamına gelmez.

Çalışan resmi tatilde çalışıyorsa kanunda öngörülen ilave genel tatil ücretinin yine ödenmesi gerekir.

Sözleşmede Resmi Tatil Çalışması Yoksa Çalışan Reddedebilir mi?

Sözleşmede veya toplu iş sözleşmesinde resmi tatilde çalışma yapılacağına ilişkin hüküm bulunmuyorsa çalışanın onayı gerekir.

Bu nedenle işveren:

“Yarın bayram ama herkes işe gelecek.”

şeklinde tek taraflı karar verdiğinde, çalışanın daha önceden bu yönde bir sözleşmesel kabulü yoksa onay konusu önem kazanır.

İnsan kaynakları açısından çalışanların iş sözleşmelerindeki ulusal bayram ve genel tatil çalışma hükümlerinin açık olması gerekir.

Resmi Tatil Günleri Hangileridir?

Türkiye'de ulusal bayram ve genel tatil günleri toplam 15,5 gündür.

Başlıca tatiller şunlardır:

Cumhuriyet Bayramı tatili 28 Ekim saat 13.00'te başlar ve 29 Ekim günü devam eder.

Ramazan ve Kurban Bayramı tatilleri de arife günü saat 13.00 itibarıyla başlayan yarım günlük tatili içerir.

Resmi Tatilde Çalışmayan İşçinin Maaşı Kesilir mi?

Hayır.

Ulusal bayram ve genel tatil günleri ücretli tatil günleridir.

Çalışan resmi tatil günü işe gelmese bile o güne ait normal ücretini almaya devam eder.

Örneğin aylık brüt maaşı 45.000 TL olan bir çalışan 23 Nisan'da çalışmıyorsa:

“Bir gün çalışmadın.”

denilerek maaşından bir günlük ücret kesilemez.

Çünkü çalışan o gün çalışma yapmadan da ücret hakkına sahiptir.

Resmi Tatilde Çalışan Ne Kadar Ücret Alır?

4857 sayılı İş Kanunu'nun 47. maddesine göre çalışan resmi tatilde çalışmazsa bir günlük normal ücretini alır.

Çalışırsa buna ek olarak bir günlük ücret daha ödenir.

Dolayısıyla resmi tatilde çalışan işçinin o güne ilişkin toplam ücret karşılığı:

2 günlük ücret

olur.

Örneğin günlük brüt ücret:

1.500 TL

ise:

Normal tatil günü ücreti: 1.500 TL
Çalışma karşılığı ilave ücret: 1.500 TL

Toplam:

3.000 TL

olur.

Bayram Mesaisi Yüzde Kaç Zamlı?

Bayram mesaisi için sıkça:

“%100 zamlı mı?”

sorusu sorulur.

Pratik hesap açısından resmi tatilde çalışma, çalışana normal günlük ücretinin üzerine bir günlük ücret daha kazandırır.

Bu nedenle çalışma karşılığı ilave ödeme normal günlük ücretin %100'ü kadardır.

Ancak hesaplama anlatılırken:

“Bayram mesaisi iki kat ücretlidir.”

ifadesi ile:

“Çalışana ilave bir günlük ücret ödenir.”

ifadelerinin nasıl kullanıldığına dikkat edilmelidir.

Aylık maktu ücretli çalışanlarda normal tatil günü ücreti zaten aylık maaşın içerisinde bulunduğundan bordroda genellikle ayrıca 1 günlük ilave ücret görünür.

45.000 TL Maaş Alan Çalışanın Bayram Mesaisi Ne Kadar?

Basitleştirilmiş bir örnek yapalım.

Aylık brüt maaş:

45.000 TL

Günlük brüt ücret:

45.000 / 30 = 1.500 TL

Çalışan 23 Nisan günü çalışmazsa aylık 45.000 TL maaşını almaya devam eder.

Eğer 23 Nisan günü de çalışırsa:

Aylık normal ücretine ek olarak:

1.500 TL brüt

genel tatil çalışma ücreti alır.

Bu durumda o güne ilişkin toplam ücret karşılığı:

3.000 TL

olur.

Ancak normal 1.500 TL zaten aylık ücretin içerisinde yer aldığı için bordroya ilave edilecek tutar 1.500 TL'dir.

60.000 TL Maaş Alan Çalışanın Bayram Mesaisi Nasıl Hesaplanır?

Aylık brüt maaş:

60.000 TL

Günlük ücret:

60.000 / 30 = 2.000 TL

Bir tam resmi tatil günü çalışan personelin ilave genel tatil ücreti:

2.000 TL brüt

olur.

O güne ilişkin toplam ücret karşılığı:

2.000 + 2.000 = 4.000 TL

seviyesine ulaşır.

Gerçek net ödeme vergi ve diğer bordro kesintilerine göre farklılık gösterebilir.

Bayramda Yarım Gün Çalışılırsa Ne Olur?

Ramazan ve Kurban Bayramı arifelerinde tatil saat 13.00'ten sonra başlar.

Aynı şekilde Cumhuriyet Bayramı tatili 28 Ekim saat 13.00'te başlar.

Bu nedenle arife gününün tamamı genel tatil değildir.

Örneğin çalışan 28 Ekim'de:

09.00 – 18.00

çalışıyorsa, genel tatil açısından özellikle 13.00 sonrasındaki çalışma dikkate alınır.

Bakanlığın güncel rehberinde arife günleri ve 28 Ekim için yapılan genel tatil çalışmasında yarım günlük ilave ücret esas alınmaktadır.

Arife Günü Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır?

Çalışanın günlük brüt ücretinin 1.500 TL olduğunu düşünelim.

Yarım günlük genel tatil ücreti:

1.500 / 2 = 750 TL

olur.

Çalışan arife günü saat 13.00'ten sonraki tatil döneminde çalışıyorsa genel tatil çalışması bakımından yarım günlük ilave ödeme gündeme gelir.

Bu nedenle bordro hazırlarken arife gününün tamamını otomatik olarak tam günlük genel tatil çalışması şeklinde kaydetmek doğru değildir.

29 Ekim Mesaisi Nasıl Hesaplanır?

Cumhuriyet Bayramı diğer tek günlük resmi tatillerden farklı olarak 1,5 günlük tatildir.

Tatil:

28 Ekim saat 13.00'te başlar

ve 29 Ekim günü devam eder.

Çalışan hem 28 Ekim öğleden sonra hem de 29 Ekim günü çalışıyorsa toplam 1,5 günlük genel tatil çalışması ortaya çıkabilir.

Örneğin günlük ücret 2.000 TL ise:

28 Ekim öğleden sonra: 1.000 TL ilave ücret
29 Ekim: 2.000 TL ilave ücret

Toplam ilave genel tatil ücreti:

3.000 TL

olur.

Ramazan Bayramında Çalışan Ne Kadar Ücret Alır?

Ramazan Bayramı toplam 3,5 gün genel tatildir.

Çalışanın bayramın tamamında çalıştığını varsayalım.

Günlük ücreti:

1.500 TL

ise ilave genel tatil ücreti:

1.500 × 3,5 = 5.250 TL brüt

olur.

Bu ödeme çalışanın normal aylık ücretinin üzerine eklenir.

Çalışan yalnızca bir gün çalışmışsa yalnızca çalıştığı genel tatil süresi kadar ilave ücret hesaplanır.

Kurban Bayramında Çalışan Ne Kadar Ücret Alır?

Kurban Bayramı toplam 4,5 gün genel tatildir.

Çalışanın günlük ücreti:

1.500 TL

ve bayram tatilinin tamamında çalışmışsa:

1.500 × 4,5 = 6.750 TL brüt

ilave genel tatil ücreti hesaplanır.

Ancak çalışanın hangi gün ve saatlerde fiilen çalıştığı kayıt altına alınmalıdır.

Resmi Tatilde Birkaç Saat Çalışılırsa Tam Gün Ücret mi Ödenir?

Genel tatil günündeki çalışmanın ücretlendirilmesinde kanun “çalışılan her gün için bir günlük ücret” yaklaşımını benimsemektedir.

Bu nedenle resmi tatil gününde çalışmanın yalnızca birkaç saat sürmesi, saatlik hesapla normal bir işgünü gibi değerlendirilmemelidir.

Yargı uygulamasında da genel tatil günü çalışma bakımından günlük ücret esasının önemi bulunmaktadır.

Bununla birlikte yarım günlük resmi tatiller ayrı değerlendirilir.

Resmi Tatil Mesaisi Yerine İzin Verilebilir mi?

Kural olarak hayır.

Ulusal bayram ve genel tatil gününde çalışma yapılmışsa çalışanın hak ettiği ilave ücret yerine:

“Bu hafta bir gün izin kullan.”

denilerek ödeme yükümlülüğü ortadan kaldırılamaz.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının güncel rehberinde de ulusal bayram ve genel tatil çalışmasının karşılığında izin kullandırılmasının mümkün olmadığı, ilave ücretin ödenmesi gerektiği belirtilmektedir.

Bu nokta fazla çalışma ile karıştırılmamalıdır.

Fazla mesai karşılığında belirli şartlarla serbest zaman mümkün olabilirken ulusal bayram ve genel tatil çalışmasının karşılığı farklıdır.

Resmi Tatil ile Hafta Tatili Aynı Şey mi?

Hayır.

Hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil farklı hukuki kavramlardır.

Hafta tatili: Yedi günlük dönem içerisinde verilen kesintisiz en az 24 saatlik dinlenmedir.

Resmi tatil: Kanunda ulusal bayram veya genel tatil olarak belirlenen günlerdir.

Bu iki gün bazen aynı tarihe denk gelebilir.

Örneğin çalışanın hafta tatili Pazar günü ve aynı Pazar Kurban Bayramı'na denk gelmiş olabilir.

Bu durumda ücret hesabı ayrıca değerlendirilmelidir.

Resmi Tatilde Çalışma Fazla Mesai Sayılır mı?

Resmi tatil çalışması ile fazla çalışma farklı ücret türleridir.

Resmi tatil çalışmasında İş Kanunu'nun 47. maddesi kapsamında genel tatil ücreti ortaya çıkar.

Fazla çalışma ise haftalık çalışma süresinin genel olarak 45 saati aşmasıyla ilgilidir.

Aynı çalışma döneminde hem genel tatil çalışması hem haftalık çalışma süresinin aşılması gündeme gelebilir.

Bu nedenle insan kaynakları yalnızca:

“Bayramda çalıştı.”

bilgisini değil, haftalık toplam çalışma süresini de kontrol etmelidir.

İşveren Bayram Mesaisi Ücretini Maaşa Dahil Edebilir mi?

İş sözleşmelerinde bazı ücret kalemlerinin ücrete dahil olduğuna ilişkin hükümler bulunabilir.

Ancak ulusal bayram ve genel tatil günleri için İş Kanunu'nun çalışan lehine getirdiği ücret hakkının ortadan kaldırılması mümkün değildir.

Kanuna göre çalışan tatil gününde çalışıyorsa ilave bir günlük ücrete hak kazanır.

İş sözleşmelerine çalışanı bu yasal hakkından mahrum bırakacak hükümler konulamaz.

Bayram Mesaisi Bordroda Gösterilmeli mi?

Evet.

Çalışanın resmi tatil çalışmasının;

• puantaj,
• vardiya,
• giriş-çıkış kayıtları,
• ücret bordrosu

ile uyumlu olması önemlidir.

Örneğin puantajda:

29 Ekim – Çalıştı

yazıyor ancak bordroda herhangi bir genel tatil ücreti görünmüyorsa uyuşmazlık oluşabilir.

İnsan kaynakları ile muhasebe kayıtlarının birbirini desteklemesi gerekir.

Bayramda Çalıştığını İşçi Nasıl İspatlar?

Uyuşmazlık halinde resmi tatilde çalışma;

• kartlı geçiş kayıtları,
• vardiya çizelgeleri,
• puantaj,
• işyeri yazışmaları,
• görev kayıtları,
• kamera kayıtlarının şartlarına göre kullanımı,
• bordrolar,
• tanık anlatımları

gibi delillerle değerlendirilebilir.

Bu nedenle işletmeler resmi tatil vardiyalarını önceden planlamalı ve gerçekleşen çalışmaları düzenli kaydetmelidir.

18 Yaşından Küçük Çalışan Resmi Tatilde Çalıştırılabilir mi?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının güncel dinlenme hakkı rehberine göre 18 yaşından küçük işçiler ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılamaz.

Bu nedenle işverenlerin vardiya planlarken çalışanın yalnızca çalışma saatlerini değil yaş ve özel çalışma koşullarını da dikkate alması gerekir.

İnsan Kaynakları Resmi Tatil Çalışmalarını Nasıl Takip Etmeli?

İnsan kaynakları biriminin resmi tatil dönemlerinde şu bilgileri birlikte takip etmesi gerekir:

• resmi tatilin başlangıç ve bitiş saati,
• çalışanın vardiyası,
• iş sözleşmesindeki tatil günü çalışma hükmü,
• çalışanın gerekli durumlarda onayı,
• gerçek giriş-çıkış saatleri,
• puantaj,
• haftalık toplam çalışma süresi,
• genel tatil ücretinin bordroya yansıtılması.

Özellikle Ramazan ve Kurban Bayramı arifeleri ile 28 Ekim gibi yarım günlük tatillerin doğru kaydedilmesi önemlidir.

Basit İK ile Bayram Mesaisi ve Puantaj Süreçlerini Yönetin

Resmi tatillerde hangi çalışanın işe geldiğini, kaç gün çalıştığını ve hangi vardiyada bulunduğunu farklı Excel tablolarında takip etmek çalışan sayısı arttıkça zorlaşabilir.

Basit İK ile;

• personel giriş-çıkış kayıtları,
• vardiyalar,
• puantaj,
• fazla mesailer,
• izinler,
• personel bilgileri

tek panel üzerinden yönetilebilir.

Çalışanlarınızın resmi tatil ve normal çalışma kayıtlarını daha düzenli takip etmek için Basit İK'yı basitik.com üzerinden ücretsiz deneyebilir, insan kaynakları süreçlerinizi merkezi şekilde yönetebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Resmi tatilde çalışmak zorunlu mu?

İş veya toplu iş sözleşmesinde resmi tatilde çalışma yapılacağına ilişkin hüküm varsa çalışan sözleşmedeki düzenlemeye göre çalışmak durumunda olabilir. Böyle bir hüküm yoksa çalışanın onayı gerekir.

Bayramda çalışan kaç günlük ücret alır?

Tam günlük genel tatilde çalışan işçi o gün için toplam iki günlük ücret karşılığına hak kazanır. Aylık maktu ücrette bir günlük normal ücret zaten maaşın içinde olduğundan ayrıca bir günlük ücret ödenir.

Bayram mesaisi yüzde kaç zamlı?

Çalışana normal tatil günü ücretinin yanında ayrıca bir günlük ücret daha ödenir. Bu nedenle çalışma karşılığı ilave ödeme normal günlük ücretin %100'ü kadardır.

Bayramda çalışmayan işçinin maaşı kesilir mi?

Hayır. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmayan işçinin o güne ait normal ücreti tam olarak ödenir.

Arife günü mesai ücreti nasıl hesaplanır?

Ramazan ve Kurban Bayramı arifelerinde tatil saat 13.00'te başlar. Saat 13.00 sonrasındaki genel tatil çalışması için yarım günlük ilave ücret gündeme gelir.

28 Ekim resmi tatil mi?

28 Ekim günü saat 13.00'ten sonrası Cumhuriyet Bayramı tatilidir. 29 Ekim ile birlikte toplam 1,5 günlük ulusal bayram süresi oluşur.

Bayram mesaisi yerine izin verilebilir mi?

Hayır. Ulusal bayram ve genel tatil günü çalışmasının karşılığı olan ilave ücret yerine izin kullandırılarak ödeme ortadan kaldırılamaz.

Resmi tatilde çalışma fazla mesai mi?

Genel tatil çalışması ve fazla çalışma farklı kavramlardır. Ancak aynı çalışma haftasında 45 saat sınırı da aşılmışsa fazla çalışma açısından ayrıca değerlendirme yapılabilir.

Resmi tatilde birkaç saat çalışınca ücret nasıl hesaplanır?

Tam günlük genel tatilde yapılan çalışma bakımından kanun günlük ücret esasını kullanır. Yarım günlük resmi tatiller ise ayrıca değerlendirilir.

18 yaşından küçük çalışan bayramda çalışabilir mi?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının güncel rehberine göre 18 yaşından küçük işçiler ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılamaz.